خسارات انستیتوت طب كابل / محمد اسماعیل یون

0 17

خسارات انستیتوت طب كابل 

نوشته ی محمد اسماعیل یون

برگردان از پشتو به دری: مصطفی عمرزی

یادآوری:

در هنگام جنگ هاي تنظيمي، مدت زيادي را در كابل گذراندم. هرگاه بالای داشته های اقتصادي، علمي و فرهنگي افغانستان، زيانی وارد مي شد، با خاطر آزرده یادداشت مي گرفتم. اين یادداشت ها در همان زمان به نشر رسيده اند.

این یادداشت را نشريه ي «ارمان» / شماره ي 18 (11 سرطان 1374ش) منتشره ی پشاور، با نام مستعار، نشر می کند.

***

در جنگ هاي سه سال گذشته، در جريان تخريب موسسات آموزشي، پرورشي، اقتصادي و فرهنگي كشور، به انستيتوت طب كابل نيز زيان هاي سنگيني رسيده اند. در فاصله ي زمانی ياد شده، افزون بر خسارات سنگین مالی، این نهاد، زيان های فزون معنوي را نیز متقبل می شود. در اين مدت، درس هاي محصلان به گونه ي نيمه يا هم کامل متوقف شده بودند. اگر ساعات درسی را به تناسب محصلان در نظر بگیریم، در کل، به این انستیتوت، در حدود ده ميليون ساعت درسي، خسارت رسیده است.

آقای محمد آصف، مدير جنسي انستيتوت طب کابل، می گوید:

«باوجود اين كه سنجش ارقام دقيق تمام خسارات وارده به این نهاد، بسيار مشکل است، ولي به گونه ي تخميني مي تواند صورت گیرد.

در انستيتوت طب كابل، ديپارتمنت هاي پتالوژي، بيوشيمي، هستولوژي، فارمكولوژي، مكروبيالوژي، اناتومي، كيميا و فزيك وجود داشتند. اين بخش ها، با لابراتوار ها و امکانات مجهز، فعالیت می کردند، اما لابراتوار ها با تمام وسایل از ميان برده شده اند. ارزش مالي آن ها به صد ها ميليون افغاني مي رسد.

سي در صد ساختمان انستیتوت طب کابل، تخريب شده، سيستم آب و برق  از ميان رفته است. بيست عراده موتر مختلف این نهاد به سرقت رفته اند. ذخيره گاه هاي قرطاسيه چپاول شده، تمام ابزار ديداري و شنيداري انستيتوت، مانند كمره هاي عكاسي، مايك ها، پروژكتور ها، بُلندگو ها، فلم هاي علمی سینمایی، فلم هنری سينمايي، امپلي فاير ها، تلويزيون ها، ترانسفارمرها، كست هاي ويدويي و غيره به سرقت رفته اند. چاپخانه ي بسيار مجهز انستيتوت نيز از ميان برده شده است.»

يك تن از استادان با سابقه ی بخش بيالوژي گفت:

 «تنها از لابراتوار بخش ما (بيالوژي) به ده ها مايكرسكوپ، بكس هاي تسليخ، چراغ هاي مايكرسكوپ، سلايد ها ثبيت شده ي مختلف و یک هزار ساده، دوصد عدد استوانه ي درجه دار، يخچال ها و غیره، چپاول و از ميان برده شده اند.»

يك تن از مسوولان انستيتوت افزود:

«شاید بازسازي انستيتوت، نیازمند هزار ميليون افغاني باشد، اما دقيق نيست. كميسيون تثبيت زيان ها كار مي كند تا رقم دقیق را معلوم کند.»

خسارت غیر قابل جبران دیگری كه به انستيتوت طب کابل وارد شد، از بين بردن كتاب های علمي و درسي می باشد. انستيتوت طب كابل، داراي كتابخانه ي بسيار مجهز بود. آقای غلام علی، آمر كتابخانه ي نامبرده، مي گويد:

«كتابخانه ي انستيتوت، سه منزل داشت. دو منزل براي مطالعه ي محصلان بودند. ساختار فزیکی كتابخانه، بسیار معیاری بود. در اين كتابخانه، پنجاه هزار عنوان كتاب مختلف علمي، وجود داشتند. بيشتر آن ها به زبان انگليسي بودند. وقتی آتش جنگ زبانه کشید، هر سه منزل كتابخانه می سوزند. كتاب هاي زیادی مفقود شده اند. با بهتر شدن اوضاع و كوشش های مسوولان انستيتوت طب، فقط ششصد عنوان كتاب، به جای مصئون انتقال داده می شوند. اكنون محصلان از آن ها استفاده مي کنند.

در كتابخانه ي ما، پنج هزار اثر علمي استادان انستيتوت نيز وجود داشتند كه در اوقات مختلف و براي ترفيعات علمي نوشته بودند. در اين جا، نسخه هاي دست نویس آن ها قرار داشتند. تمام این آثار، شكار طاعون جنگ شدند.»

شرح تصویر:

من (مصطفی عمرزی) در صحن ورودی انستیتوت طب کابل؛ زمانی که پس از جنگ های تنظیمی، امارت اسلامی، مستقر شده بود (1375 شمسی).

Comments
Loading...